Archiwum

Kosztelki, antonówki, papierówki i inne jabłka

Żaden inny owoc nie ma tak długiej historii, związanej od stworzenia świata z człowiekiem, a zarazem tak zaszarganej opinii na początku swojej kariery, jak jabłko. Był czas, kiedy jabłka stały się dominującym tematem w polskiej polityce, wielu wypowiedziach, akcjach marketingowych i społecznych. Owoc ten od zawsze był obecny w pożywieniu, kulturze i zwyczajach ludu polskiego. Kruche papierówki, pachnące malinówki, słodkie… Czytaj więcej →

Pisanki i ich magiczne moce

W licznych obrzędach ludowych pojawiało się jajko. Z niego wykluwało się nowe życie, a więc stało się ono symbolem odradzania w przyrodzie. Wykorzystywano je w wielu zabiegach, mających na celu pobudzenie sił natury, spowodowanie płodności ludzi, zwierząt i ziemi. Jeszcze w XIX wieku powszechnie wieszano jajko u sufitu w izbie w celu ochrony przed nieczystymi mocami. Przed zasiedleniem nowej chaty,… Czytaj więcej →

Zielone Świątki, tatarak w kątki

Zielone Świątki to ludowa nazwa kościelnego święta Zesłania Ducha Świętego, obchodzonego pięćdziesiąt dni po Wielkanocy. Na południu kraju święto to nazywano również Sobótkami, a na Podlasiu – Palinockami. Dawniej uroczystość obchodzona była przez trzy dni – w niedzielę, poniedziałek i wtorek, a obowiązywał w tym czasie zakaz ciężkiej pracy. Bardzo bogate są tradycyjne obrzędy związane z tym świętem, wywodzące się… Czytaj więcej →

Przy wielkanocnym stole

Wielkanoc, największe święto chrześcijańskie, przerodziło się w dawnej Polsce w największe święto kulinarne. Przygotowaniem do tego był Wielki Post, który pozwalał przygotować apetyty i możliwości do pochłaniania potraw. Już w Wielki Piątek hucznie urządzano pogrzeb żuru i śledzia, symboli uprzykrzonych wyrzeczeń. Tłuczono gliniany garnek z żurem, a śledzia wieszano na gałęzi za karę, iż przez sześć tygodni panował nad mięsem,… Czytaj więcej →

Święcone i święconka

Święcenie pokarmów w Wielką Sobotę, znane niegdyś w całej Europie, w sposób szczególny wciąż jest kultywowane w Polsce, choć praktykowane także w południowej Austrii, częściowo w Słowenii oraz w niemieckim Tyrolu i Bawarii. Polskie święcone (lub inaczej zwane święconką), zwłaszcza mieszczańskie i szlacheckie, słynęło zawsze z obfitości, zwłaszcza że kapłani chodzili po domach i tam święcili przygotowane stoły. Pośrodku królował baranek,… Czytaj więcej →

Niedziela Palmowa

Wielki Tydzień otwiera Niedziela Palmowa. Nazwa tego dnia pochodzi od wprowadzonego w XI w. zwyczaju święcenia palm, a związane z nim atrybuty w sposób szczególnie bogaty wykształciły się w Polsce. Już w środę popielcową mieszkańcy wsi ścinali witki wierzbowe oraz gałązki malin, porzeczek i wstawiali je do naczyń z wodą, aby puściły listki na Niedzielę Palmową. W zależności od regionu… Czytaj więcej →