Archiwum

Łyżka za cholewą

Łyżka za cholewą Przybory służące do jedzenia oraz do przygotowywania potraw znane są od czasów pierwotnych, chociaż ich formy i stosowane do wyrobu surowce bywały różne.  Do takich przyborów zalicza się różnego rodzaju łyżki i łyżeczki, widelce, noże, szczypce, chochle i szpatułki, pałeczki i inne przedmioty, nazywane ogólnie sztućcami. Jest to termin zaczerpnięty z języka niemieckiego, w pierwowzorze oznaczający podpórki… Czytaj więcej →

Chleb – pieczenie i związane z nim zwyczaje

Do końca XIX wieku gospodarka chłopska była prawie całkowicie samowystarczalna. Wśród nielicznych, podstawowych produktów kupowanych były zapałki, sól, nafta i śledzie. Konieczność zapewnienia sobie bytu zmuszała ludzi do gromadzenia zapasów oraz do przetwarzania surowców. Podstawowym, cenionym produktem było ziarno, ponieważ główny wysiłek w przetwórstwie wiejskim koncentrował się wokół wypieku chleba i przerobu mleka. Na chleb przeznaczane było głównie żyto, w… Czytaj więcej →

Trzoda w wiejskiej zagrodzie

Prawie w każdej zagrodzie wiejskiej – z wyjątkiem tych najbiedniejszych – hodowane były konie, krowy i świnie, a każdy z gatunków miał odmienne przeznaczenie. Koń był najznaczniejszym pomocnikiem gospodarza, a wykorzystywany był do prac polowych, jako podstawowy środek transportu a także do jazdy pod wierzch. Od wielkości gospodarstwa zależała ilość utrzymywanych koni, w tym klaczy, ogierów i źrebaków. Koń służył… Czytaj więcej →

Przy wielkanocnym stole

Wielkanoc, największe święto chrześcijańskie, przerodziło się w dawnej Polsce w największe święto kulinarne. Przygotowaniem do tego był Wielki Post, który pozwalał przygotować apetyty i możliwości do pochłaniania potraw. Już w Wielki Piątek hucznie urządzano pogrzeb żuru i śledzia, symboli uprzykrzonych wyrzeczeń. Tłuczono gliniany garnek z żurem, a śledzia wieszano na gałęzi za karę, iż przez sześć tygodni panował nad mięsem,… Czytaj więcej →

Święcone i święconka

Święcenie pokarmów w Wielką Sobotę, znane niegdyś w całej Europie, w sposób szczególny wciąż jest kultywowane w Polsce, choć praktykowane także w południowej Austrii, częściowo w Słowenii oraz w niemieckim Tyrolu i Bawarii. Polskie święcone (lub inaczej zwane święconką), zwłaszcza mieszczańskie i szlacheckie, słynęło zawsze z obfitości, zwłaszcza że kapłani chodzili po domach i tam święcili przygotowane stoły. Pośrodku królował baranek,… Czytaj więcej →

Z drogi śledzie, bo pan jedzie

Ryby często pojawiały się na staropolskich stołach, zwłaszcza w okolicy terenów nadrzecznych i obfitujących w różne zbiorniki wodne. Były to głównie ryby słodkowodne – leszcze, szczupaki, karasie, sumy, miętusy, jazgarze, ukleje, węgorze i płocie. Karpie jako gatunek hodowlany pojawiły się w Polsce na przełomie XII/XIII wieku. Sprowadzono je z Czech i przez wiele lat znane były tylko na stołach klasztornych… Czytaj więcej →

Tłusty czwartek

Ostatni czwartek przed Wielki Postem, zwany Tłustym, rozpoczyna ostatki zwane dawniej również kusymi lub szalonymi dniami, zapustami czy ostatnimi dniami karnawału. W tym dniu tradycyjnie dozwolone było, a nawet wskazane objadanie się. Od dawna, dzień ten związany jest przede wszystkim ze słodkimi wypiekami – pączkami i faworkami, nazywanymi także chrustem lub chruścikami. [singlepic id=120 float=center] Domowe pączki z lukrem. Zdjęcie:… Czytaj więcej →

Słodkie smaki jesieni

Jesienią szybko zapełniały się spiżarnie, komory i piwnice. Gospodynie, przygotowując się na nadejście długiej zimy,  przygotowywały skrzętnie zapasy wszystkiego, co mogło być przydatne do pożywienia, w kuchni, w domu i gospodarstwie, dla poratowania i poprawy zdrowia. Na ścianach i u sufitu wisiały pęki pachnących ziół i główek maku, w wiankach i woreczkach – grzyby i owoce suszone, warkocze cebuli i… Czytaj więcej →