Archiwum

O świętym Krzysztofie i świętej Annie

Krzysztof jest imieniem pochodzącym z greki i dosłownie tłumaczone jest jako niosący Chrystusa. Święty o tym imieniu żył prawdopodobnie w II wieku. Według legendy był nieprawdopodobnie silnym, złym olbrzymem, początkowo niezwykle odrażającym, z głową podobną do psiego pyska. Kiedy jednak przeniósł na własnych barkach na drugi brzeg rwącej rzeki dziecko które okazało się małym Jezusem, zmienił się całkowicie jego charakter… Czytaj więcej →

Zimna Zośka

Imię Zofia od wieków jest rozpowszechnione w krajach wywodzących się z kręgów śródziemnomorskich. Pochodzi ono od greckiego słowa określającego mądrość. Chrześcijanka Zofia Rzymska, żyjąca na przełomie I i II wieku, wcześnie owdowiała, wychowując samotnie swoje córki, noszące imiona trzech cnót chrześcijańskich: Wiara, Nadzieja i Miłość. W czasach panowania cesarza Hadriana odmówiła składania ofiary bogini Dianie, na skutek czego jej nieletnie… Czytaj więcej →

Patroni rolników

Trzej ważni kwietniowi święci – Wojciech, Jerzy i Marek – jak wszyscy święci, są patronami rozlicznych różnych zawodów, rzemiosł, miast i państw, ale jednocześnie wszyscy trzej w tradycyjnej kulturze ludowej uznawani są za wspomożycieli rolnictwa, rolników, życia i pracy mieszkańców wsi. Św. Wojciech cieszył się poważaniem jako nasz własny święty i opiekun całego kraju, św. Jerzy uznawany był za szczególnego… Czytaj więcej →

Św. Antoni i margaretki

W tradycji ludowej lato rozpoczynało się od dnia św. Małgorzaty, przypadającego 10 czerwca. Jest to imię pochodzące z greki i oznacza perłę, pąk kwiatowy albo córkę światła. Od tego imienia wywodzi się nazwa popularnych białych kwiatów – margerytek inaczej margaretek. W czerwcu kończył się przednówek, ponieważ w ogrodach, na łąkach i w lesie można było już znaleźć coś do jedzenia… Czytaj więcej →

Święty Józef i bociany

Dzień św. Józefa w tradycyjnej kulturze ludowej był bardzo ważnym świętem. Nie podlegał on postowi – można było bez grzechu jeść potrawy tłuste i mięsne, wesoło bawić się, a w dawnych czasach urządzano nawet wesela. Zwyczajowo dzień ten wyznaczał termin siewów wiosennych. Powszechnie wierzono, że dla pomyślności późniejszych zbiorów konieczne jest zaoranie chociażby jednej bruzdy w tym dniu, nawet jeżeli… Czytaj więcej →

Szopki krakowskie i nie tylko

Za pomysłodawcę szopek bożonarodzeniowych uważany jest św. Franciszek z Asyżu. To właśnie on, pragnąc przybliżyć prostym ludziom Jezusa, 24 grudnia 1223 roku zorganizował we włoskiej miejscowości Greccio pierwszą na świecie żywą szopkę. Umiejscowiona ona była w naturalnej scenerii skalnej groty, położonej niedaleko znajdującego się tam klasztoru franciszkańskiego. Na sianie złożona była wyrzeźbiona z drewna figurka Dzieciątka, wybrani mieszkańcy wioski przedstawiali… Czytaj więcej →

Adwent

Adwent – czas oczekiwania, zadumy, zatrzymania w gonitwie codziennego życia…. To pochodzące z łaciny słowo oznacza przyjście i łączy się z przygotowaniem na narodziny Dzieciątka w betlejemskiej stajence. Adwent, rozpoczynający nowy rok kościelny, obchodzony jest od połowy IV wieku, ale jego charakter i czas trwania miał inny wymiar. Dopiero w XX wieku określono jednoznacznie długość na cztery niedziele przed Bożym… Czytaj więcej →

Mikołajki

W mazowieckiej tradycji ludowej do czasów II wojny światowej nie było zwyczaju obdarowywania się wzajemnie upominkami w dniu 6 grudnia. Mikołajki po prostu nie istniały, choć obecnie może ciężko nam to sobie wyobrazić. Łakocie czy prezenty, najpierw tylko dla dzieci, później i dla dorosłych, pojawiały się w wieczór wigilijny. Znajdowane pod choinką, były zwane gwiazdką, a przynosił je niewidzialny, dobry św. Mikołaj. Dopiero powojenne wpływy – z… Czytaj więcej →